Naast de klassieke en elektrische gitaar kennen we de basgitaar. Deze gitaar werd in de jaren ’30 voor artiesten ontwikkeld, die makkelijk een bas mee wilden nemen naar hun optredens. De Fender Precision Bass was de eerste uitvoering van deze gitaren, vernoemd naar de uitvinder van de basgitaar. Voor de uitvinding van de basgitaar gebruikte men enkel een contrabas, die vele malen groter en daardoor ook onhandiger te verslepen was. Men ziet de basgitaar als een soort kruising van een contrabas en een elektrische gitaar, door de vorm en het geluid van de basgitaar. Tegenwoordig zien we de basgitaar vooral in de pop- en rockmuziek terug!

Daar waar de klassieke en elektrische gitaren tot wel twaalf snaren kunnen bevatten, heeft de basgitaar er slechts vier. In veel gevallen worden deze E-A-D-G gestemd, net zoals de contrabas dat ook was in het begin. Naast het verschil in het aantal snaren, bevatten ook niet alle basgitaren fretjes om de akkoorden makkelijk te kunnen spelen. Een essentieel verschil dus met de elektrische en klassieke gitaar, wat zeker voor beginnende gitaristen van groot belang kan zijn.

Hoewel de basgitaar nog niet heel lang bestaat heeft deze een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt afgelopen jaren, mede door de vele mogelijkheden die het instrument aan gitaristen biedt. Zo bleek het mogelijk om de basgitaar met een zogenaamd plectrum te bespelen, wat we vooral zagen bij wereldberoemde bassisten als Paul McCartney en leden van The Beatles. Naast het plectrum begon men te spelen met de duim en vingers, waarmee meerdere klanken konden worden gespeeld. Dit was het begin van het zogenaamde ‘slappen’, wat we vooral zien in funky, soul en fusionmuziek.

Ook de in de jazz scene was de basgitaar een zelden ontbrekend instrument door de mogelijkheden die het biedt. Zeker toen het in 1960 mogelijk werd om te experimenteren met een elektrische variant van de basgitaar, stapten steeds meer contrabassisten over. De bekendste hiervan is Jaco Pastorius van Weather Report, die voor het eerst de fretjes van de hals van de basgitaar verwijderde. Hij was immers gewend om op een contrabas ook zonder de fretjes te spelen! Door zijn invloed in de muziekwereld en het nieuwe geluid wat hiermee ontstond, begonnen producenten steeds meer fretloze basgitaren te ontwikkelen. Nadeel hieraan is wel, dat de basgitaar een stuk moeilijker te bespelen werd.

Akoestische versies van de basgitaar kunnen zonder versterker worden gebruikt, door de klankkast die het geluid van de gitaar al versterkt. Voor elektrische basgitaren heeft de gitarist wel een versterker nodig, zoals dit voor alle elektrische gitaren geldt. Let wel, de versterker van een basgitaar is anders dan die van een gebruikelijke elektrische gitaar. Dit komt door het feit, dat een basgitaar met name de lage tonen in het geluidsspectrum produceert, waarvoor de versterker speciale eigenschappen nodig heeft. Zo is de toonregeling bij een versterker voor de basgitaar anders en heeft deze een andere voeding, om de lage tonen goed te kunnen weergeven. Er is meer energie nodig om een lage toon te produceren, dan een hogere toon. Een versterker voor de gebruikelijke elektrische gitaar heeft vaak niet voldoende energie.